افغانستان و جهان در قرن ۲۰ و ۲۱

آقاي محمد سعيد فيضي، با وجود موانع و معاذير صحي كه طي ساليان اخير داشته است، مطالعات خود را در بارة عهد پادشاهان نيمه دوم قرن نزدهم و آغاز قرن بيستم، يعني امير شيرعلي خان، امير محمد يعقوب خان، امير عبدالرحمن خان، و امير حبيب الله خان به سلسله پژوهش هاي سابق ادامه داده و در دو سال گذشته به منابع مختلف مراجعه كرده است كه تاريخ نگاران سابق چون استاد مرحوم ميرغلام محمد غبار، مرحوم عبدالحي حبيبي و مرحوم ميرمحمد صديق فرهنگ از بعضي از آن استفاده نكرده اند. مغرب زمين (يعني كليفورنيا) بدست آقاي محمد سعيد فيضي رسيد. تاريخ نگاران سابق ما شايد از وجود آن خبر داشتند ولي بدست ايشان نرسيده بود. چنانكه مي دانيم انتشارات اميري واقع كابل قسمت چهارم سراج التواريخ را به قلم استاد مرحوم فيض محمد كاتب هزاره كه هرگز چاپ نه شده بود در سه مجلد به چاپ رسانيد. (و اين خدمت ارزنده اي بود) نخستين كسي كه به طور مفصل از آن براي نوشتن يك كتاب، صفحات داراي اهميت را، بطور خاص در بارة رويدادهاي زمان سراجيه و قتل امير در شكارگاه كله گوش، و عواقب اين قتل) اقتباس كرده است. بعضي مطالب قسمت چهارم سراج التواريخ، به خانواده هاي مشهور افغانستان مانند : خانوادة سراج، خانوادة مستوفي محمد حسين خان (كه ادارة امور مالية كشور و مسايل امنيت و استخبارات را به عهده داشت، ارتباط مي گيرد و نويسندة سرا ج التواريخ اين قسمت كتاب را در اواخر عهد امانيه در قيد قلم آورده است و مي دانيم كه قبلاً پادشاه امر اعدام محمد حسين خان مستوفي را صادر كرده بود. (چنانكه در خاطرات مرحوم استاد خليل الله خليلي خوانده مي شود) و اهل پايتخت وفات سردار نصرالله خان را در زندان ارگ شاهي نتيجة اشاره مخفيانه امير اما نالله خان (برادرزادة متوفي) مي شمردند، بنابر آن نويسندة سراج التواريخ در آن زمان، نظرها و تبليغات پادشاه وقت را رعايت مي كرد و اين همه را از روي لهجة نويسندة بخش چهارم سراج التواريخ مي توان دريافت. خدمت فرهنگي آقاي محمد سعيد فيضي لايق قدرداني مي باشد، يكعده مطالب مهم ديگر را شايد تاريخ نگاران كه امروز فعاليت دارند و فردا خدمت خواهند كرد كشف كنند. مسافه زماني تا مرور يك قرن از استقلال كشور نزديك مي شود و امكان آن موجود است كه شخصيت هاي ديگر (چه افغان و چه خارجي) خاطرات خود را در زمان سابق، نوشته باشند كه سند آن در آينده پيدا شود و حقايق ديگر را روشن كند. اين گونه كشفيات در ديگر كشورها و مناطق جهان بر معلومات مردم راجع به تاريخ ايشان افزوده است. از درگاه پروردگار مهربان براي آقاي محمد سعيد فيضي صحت و عافيت مي خواهم و اميدوارم هر دو جلد تاريخ را دانشمندان، و محققان وطن باكمال علاقه مطالعه كنند. دكتور روان فرهادي مارچ 2013 - شمال كليفورنيا ketab - sherkat ketab - شرکت کتاب - ketab.com - ketab corp خوانندگان گرامی چنانچه در دریافت و خواندن کتاب، مجلات و یلوپیج شرکت کتاب با مشکلی برخورد کردید خوشحال می شویم که ما را آگاه سازید با تشکر مدیریت شرکت کتاب Ketab.com Email: Publishing@ketab.com