Moja historia eseju

Moja historia esejuKsiazka jest zbiorem trzydziestu eseistycznych portretow tworcow polskiego eseju, wsrod nich Norwida, Stempowskiego, Milosza, Herberta, Rymkiewicza. Autor odpowiadajac na pytanie czym jest esej jako dzielo sztuki, znajduje go jako jedna z najwazniejszych form artystycznej wypowiedzi, z ktora mierzyli sie najwazniejsi polscy pisarze. Moja historia eseju W XX wieku esej przestal byc marginesem literatury, malo waznym drobiazgiem uprawianym przez poetow i powiesciopisarzy. Stal sie dzielem sztuki, ktorym wczesniej bywal raczej rzadko - jedynie wowczas, gdy po forme te siegali najwieksi, tacy jak Montaigne czy Hazlitt. Dzis jest zapewne najwazniejszym obok powiesci gatunkiem literackim. Opowiadajac o swiecie, kulturze, historii, polityce, podrozach i obyczajach, eseisci mowia zawsze o sobie. To oni sa w gruncie rzeczy bohaterami ksiazek poswieconych obrazom, pejzazom, kompozycjom i wrazeniom z lektury. Jakkolwiek eseisci wybieraja najczesciej tematy uniwersalne, mozemy bez trudu wyroznic narodowe odmiany pisarstwa eseistycznego. Esej angielski, francuski, wloski, czeski, niemiecki czy serbski posiadaja pewien specyficzny charakter, niepowtarzalny i oryginalny. Bez watpienia istnieje rowniez polska szkola eseju, ktorej patronuje Jerzy Stempowski. Jego kontynuatorami sa miedzy innymi Boleslaw Micinski, Gustaw Herling-Grudzinski, Czeslaw Milosz, Zbigniew Herbert. A poprzednikami - klasycy polskiej poezji i prozy, Cypriana Norwida nie wylaczajac. Jak pisac historie polskiego eseju? Moze - zapelniajac kolejne tomy monumentalnej syntezy, opatrzonej przypisami, indeksami, bibliografia? A moze raczej - jak uczynil to Jan Tomkowski - piszac eseistyczne sylwetki skladajace sie na MOJ HISTORIe ESEJU?